دلایل اسهال در رژیم کتوژنیک
دلایل اسهال در رژیم کتوژنیک رژیم کتوژنیک که بر اساس مصرف بالای چربی و کاهش شدید کربوهیدراتها استوار است، در سالهای اخیر به عنوان یک روش مؤثر برای کاهش وزن و بهبود سلامت مطرح شده است. با این حال، این رژیم به دلیل تغییرات ناگهانی در تعادل مواد مغذی و نحوه سوختوساز بدن، میتواند منجر به عوارض گوارشی مختلفی از جمله اسهال شود. اسهال در رژیم کتوژنیک معمولاً ناشی از مصرف بیش از حد چربی، تغییرات در فلور میکروبی روده، مصرف محصولات لبنی یا استفاده از شیرینکنندههای مصنوعی است. شناخت این دلایل و مدیریت صحیح آنها میتواند به کاهش این مشکل کمک کند و تجربه بهتری از پیروی از رژیم کتو را فراهم آورد.، یکی از سئوالات متدوالی که از سمت افرادی که رژیم کتوژنیک را رعایت میکنند پرسیده میشود این است که آیا رژیم کتوژنیک باعث اسهال میشود؟ به صورت خلاصه باید بگوییم که بله، رژیم کتوژنیک عوارض جانبی گوارشی از جمله یبوست و اسهال را به همراه دارد؛ هرچند که یبوست شایعتر است اما مواردی از عارضه اسهال هم دیده شده.
اسهال در رژیم کتوژنیک
قبل از هر چیز باید بدانید که اسهال یکی از عوارض فاز کتوز (مقاله علائم ورود به کتوز را مطالعه کنید) است و در صورتی که رژیم کتوژنیک توسط پزشک متخصص طراحی و تجویز شود امکان بروز این عارضه به شدت کاهش مییابد. استفاده از پروتئین بیش از حد، مصرف زیاد چربیهای غذایی و قندهای الکلی که در فاز کتوز رژیمهای غیر اصولی کتو وجود دارند دلیل بروز عارضه اسهال است. با در نظر گرفتن نکته بیان شده، از آنجایی که در طول دوره رعایت رژیم کتوژنیک گروههای خاصی از مواد غذایی حذف میشوند و مصرف چربیها بالا میرود، ممکن است افراد نتوانند تمام چربی مصرفی را هضم کنند و بدن شروع به دفع چربی اضافه میکند و اسهال رخ میدهد یا حساسیت به غذاهای خاص برخی افراد ممکن است به غذاهای خاصی که در رژیم کتو مصرف میکنند (مانند محصولات لبنی پرچرب یا شیرینکنندههای مصنوعی مانند استویا و اریتریتول) حساسیت داشته باشند، که این هم میتواند اسهال ایجاد کند. تغییر در فلور میکروبی روده تغییرات ناگهانی در رژیم غذایی میتواند ترکیب باکتریهای مفید در روده را تحت تأثیر قرار دهد. تغییر در فلور میکروبی روده ممکن است منجر به اسهال یا سایر مشکلات گوارشی شود.بنابراین میتوان گفت اسهال کوتاه مدت در اوایل دوره رژیم کتوژنیک طبیعی است. اسهال دائم در رژیم کتوژنیک نیز برای برخی افراد رخ میهد که این زنگ خطری برای نشان دادن این موضوع است که شخص با یک عارضه جانبی دائمی رژیم کتوژنیک مواجه شده و اصطلاحاً رژیم کتوژنیک به او نمیسازد.

عوامل عمده عارضه جانبی اسهال
دلایل زیادی موجب رخ دادن عارضه جانبی اسهال میشوند که در ادامه چند مورد از این عوامل را مختصراً بررسی میکنیم:
- شیرین کنندههای مصنوعی: استفاده از شیرین کنندههای مصنوعی که از نوع قندهای الکلی هستند (مثل سوربیتول، مالتیتول و زایلیتول) عامل مهمی در ایجاد عارضه اسهال است.
- استفاده بیش از حد پروتئین: در رژیم کتوژنیک مصرف منابع پروتئینی که عاری از قند هستند (مثل گوشت) مجاز است و به همین علت بسیاری از افرادی که برای آنها رژیم کتوژنیک غیر اصولی توسط یک غیر متخصص تجویز شده در مصرف این منابع زیاده روی میکنند و این عامل یکی دیگر از دلایل بروز اسهال است (مقدار مجاز پروتئین دریافتی باید ۱۰ تا ۲۰ درصد از کل کالری مصرفی روزانه بدن باشد).
- مصرف بیش از حد چربی: به طور کلی سیستم گوارشی انسان برای تحمل چربیها، روغنهای گیاهی و یا دانههای سرشار از چربیهای امگا ۶ توان محدودی دارد، هنگامی که افراد بیش از حد توان سیستم گوارشی از چربیهایی مثل روغن سویا، ذرت، گلرنگ یا آفتابگردان استفاده میکنند عارضه تهوع و اسهال رخ میدهد. (مقدار مجاز چربی دریافتی برای حفظ وزن بدن باید 70 تا 80 درصد از کل کالری مصرفی روزانه بدن باشد و بهتر است این مقدار چربی از منابع تک غیراشباع مثل روغن زیتون باشد).
- عفونت دستگاه گوارش: یکی دیگر از دلایلی که ممکن است موجب اسهال شود عفونت گوارشی است که از نشانههای بارز آن وجود خون در مدفوع یا اسهال بیش از 6 بار در روز است که در صورت وقوع باید به پزشک مراجعه کرد.

راههای پیشگیری از اسهال در رژیم کتوژنیک
- انتخاب چربیهای سالم: به جای مصرف زیاد روغنهای فرآوریشده یا روغن MCT، از چربیهای سالمتر مانند روغن زیتون، آووکادو، کره طبیعی و ماهیهای چرب استفاده کنید که هضم آنها آسانتر است.
- مکملهای آنزیمهای گوارشی: مصرف مکملهای حاوی آنزیمهای لیپاز که به هضم چربیها کمک میکنند، میتواند مفید باشد. این مکملها به بدن کمک میکنند که چربیهای سنگین را بهتر هضم کند.
- مصرف پروبیوتیکها: پروبیوتیکها با تقویت فلور میکروبی روده میتوانند به بهبود مشکلات گوارشی کمک کنند. مصرف ماست کمکربوهیدرات یا مکملهای پروبیوتیک توصیه میشود
- بررسی محصولات لبنی: اگر از محصولات لبنی در رژیم کتو استفاده میکنید و دچار اسهال میشوید، ممکن است مشکل عدم تحمل لاکتوز داشته باشید. مصرف لبنیات بدون لاکتوز یا کاهش مصرف آنها میتواند کمککننده باشد.
- پیروی از رژیم متعادل و منظم: تلاش کنید که رژیم کتوژنیک خود را متعادل نگه دارید و از مصرف زیاد چربیهای ناسالم و غذاهای فرآوریشده اجتناب کنید تا دستگاه گوارش دچار اختلال نشود.
درمان اسهال در رژیم کتو
اگر برای جلوگیری از رخ دادن عارضه جانبی یبوست در رژیم کتوژنیک برای شما ملین تجویز شده و شما دچار عارضه جانبی برون روی شدید، مصرف ملین را قطع کنید. از آنجایی که لبنیات امکان ایجاد ناراحتی در سیستم گوارشی را دارد تا زمان بهبود برون روی مصرف آن را کنترل کنید و تا حد امکان کاهش دهید، مصرف آب کافی، الکترولیت کافی (مقاله بررسی الکترولیت در رژیم کتوژنیک را مطالعه کنید) و مصرف مکملهای فیبری اگر مصرف سبزیجات کمکربوهیدرات کافی نیست، مکملهای فیبری مانند پسیلیوم (پوسته اسفرزه) میتوانند به بهبود حرکات روده و کنترل اسهال کمک کنند.مکملهایی (مقاله مکمل برای رژیم کتوژنیک را مطالعه کنید) که متخصص برای شما تجویز کرده را نیز فراموش نکنید چرا که بروز اسهال باعث کم آبی بدن شما میشود. همانطور که ذکر شد در صورتی که رژیم کتوژنیک را توسط متخصص تغذیه و مناسب با متابولیسم بدن خود دریافت کنید امکان بروز این عوارض به شدت کاهش مییابد، دریافت برنامه رژیم غذایی آنلاین از سایت کلینیک دکتر مونا سالاری نیا برای دستیابی به تناسب اندام و حفظ سلامت کامل بدن امکان پذیر است.
منبع : healthline.com